Thuốc giảm đau, chống co thắt cơ trơn: Ðề phòng các tác dụng không mong muốn

Ngày đăng: 05/07/2017 | 16:40

Trong các loại thuốc giảm đau thì các thuốc giảm đau, chống co thắt cơ trơn được sử dụng nhiều trong điều trị. Để việc dùng thuốc được an toàn, người sử dụng cũng cần lưu ý các tác dụng ngoại ý của các loại thuốc này...

Thuốc giảm co thắt cơ trơn hoạt động thế nào?

Cơ thể con người có 3 loại cơ (cơ vân, cơ tim và cơ trơn). Cơ trơn cấu tạo nên hệ cơ nội quan như ống tiêu hoá (thực quản, dạ dày, ruột), phế quản, tiểu phế quản, bàng quang, niệu quản, niệu đạo, tử cung, thành mạch máu, cơ mống mắt, cơ mi, cơ dựng lông, các ống dẫn của các tuyến. Sự co thắt của cơ trơn nằm ngoài ý muốn của con người, có nghĩa là con người không điều khiển được sự hoạt động của chúng. Thuốc giảm đau, chống co thắt cơ trơn có tác dụng làm giãn các cơ trơn, làm giảm cường độ và nhịp độ co bóp của cơ trơn, từ đó làm giảm đau. Trong các loại thuốc giảm đau thì các thuốc giảm đau, chống co thắt cơ trơn được sử dụng nhiều trong điều trị nhằm làm giảm hoặc hết cơn đau do co thắt đường tiêu hóa, đường mật, tiết niệu và đường sinh dục. Khi sử dụng thuốc cần đặc biệt lưu ý vì có thể làm mờ triệu chứng của bệnh nặng hoặc xuất hiện những phản ứng không mong muốn của cơ thể.

 

 

 

Một số loại thuốc này gồm:

Spasmaverine: Điều trị triệu chứng các biểu hiện đau do rối loạn chức năng đường tiêu hóa và đường mật, đau hay co thắt vùng tiết niệu - sinh dục (đau bụng kinh, đau khi sinh, đau quặn thận và đau đường niệu, dọa sẩy thai, sinh khó). Spasmavérine có thể sử dụng trong trường hợp tăng nhãn áp hoặc phì đại tuyến tiền liệt.

Buscopan: Gây ra tác động chống co thắt trên cơ trơn dạ dày ruột, mật, đường niệu - sinh dục... trong các bệnh lý: hội chứng kích thích ruột, loét dạ dày - tá tràng, viêm túi mật, viêm đường dẫn mật, viêm tụy, đau bụng kinh, viêm bể thận, viêm bàng quang, sỏi thận...

Atropin: Được dùng để ức chế tác dụng của hệ thần kinh đối giao cảm trong nhiều trường hợp như rối loạn bộ máy tiêu hóa, loét dạ dày - hành tá tràng (thuốc có tác dụng ức chế khả năng tiết acid dịch vị), hội chứng kích thích ruột (thuốc có tác dụng giảm tình trạng co thắt đại tràng, giảm tiết dịch), điều trị triệu chứng tiêu chảy cấp hoặc mạn tính do tăng nhu động ruột và các rối loạn khác có co thắt cơ trơn như cơn đau co thắt đường mật, đau quặn thận... Bên cạnh đó, atropin còn được dùng để điều trị ngộ độc phospho hữu cơ, điều trị nhịp tim chậm do ngộ độc digitalis, cơn co thắt phế quản, phòng say tàu xe... Atropin dạng dung dịch nhỏ mắt để điều trị chứng giãn đồng tử hay trong trường hợp mất khả năng điều tiết của mắt...

Papaverin: Được xếp vào nhóm giảm đau chống co thắt có tác dụng hướng cơ, được dùng làm giảm cơn đau do tăng nhu động ruột - dạ dày (trong viêm đại tràng, dạ dày, viêm ruột), do co thắt tử cung (trong thống kinh) do quặn thận, mật (trong viêm thận, túi mật)... Papaverin còn chống cơn co thắt mạch máu não, ngoại vi, làm giãn cơ tim. Trước đây, thuốc từng được dùng trong bệnh thiếu máu não, thiếu máu cơ tim, co thắt phế quản do hen, cơn đau thắt ngực.
Lưu ý những tác dụng không mong muốn

Mỗi loại thuốc giảm đau, chống co thắt cơ trơn có thể gây những tác dụng ngoại ý khác nhau, cần phải lưu ý như:

Tác dụng không mong muốn của atropin có thể xuất hiện khi dùng thuốc như: khô miệng, khó nuốt, khó phát âm, khát, sốt, giảm tiết dịch ở phế quản. Đối với trường hợp phì đại tuyến tiền liệt (gây bí đái), liệt ruột hay hẹp môn vị, nhược cơ, glôcôm góc đóng hay góc hẹp (làm tăng nhãn áp và có thể thúc đẩy xuất hiện glôcôm)... không được dùng atropin. Trên hệ tim mạch có hiện tượng chậm nhịp tim thoáng qua, sau đó là nhịp tim nhanh, trống ngực và loạn nhịp. Atropin có tác động lên hệ thần kinh nên có thể gây lú lẫn, hoang tưởng và dễ bị kích thích... Trẻ em và người cao tuổi rất dễ gặp các tác dụng không mong muốn này. Dùng atropin nhỏ mắt, nhất là ở trẻ em có thể gây ra ngộ độc toàn thân hoặc dùng nhỏ mắt kéo dài có thể gây kích ứng tại chỗ, sung huyết, phù và viêm kết mạc. Ngoài ra, thuốc có thể gây giãn đồng tử, mất khả năng điều tiết của mắt, sợ ánh sáng.

Buscopan có thể gây khô miệng, rối loạn bài tiết mồ hôi, tim đập nhanh và bí tiểu có thể xảy ra, nhưng thường nhẹ. Chú ý không dùng buscopan dạng uống cho bệnh nhân bị tăng nhãn áp góc đóng cũng như bệnh nhân bị tắc ruột hay tắc nghẽn đường tiểu và bệnh nhân bị rối loạn nhịp tim nhanh. Không dùng buscopan ở dạng tiêm trong những trường hợp rối loạn tăng nhãn áp, phì đại tuyến tiền liệt kèm bí tiểu, hẹp cơ học đường tiêu hóa, nhịp tim nhanh, nhược cơ.

Mặc dù độc tính của papaverin thấp sau khi uống, nhưng trên thực tế đã có những trường hợp dùng thuốc bị tác dụng phụ về tiêu hóa (buồn nôn, táo bón, chán ăn, tiêu chảy), viêm gan và quá mẫn gan, chóng mặt, ngủ gà, an thần, ngủ lịm, nhức đầu... được thông báo. Phải dùng papaverin một cách thận trọng ở người bệnh tăng nhãn áp. Không dùng thuốc trong thời gian dài vì có thể dẫn đến phụ thuộc vào thuốc. Cần ngừng dùng papaverin khi có triệu chứng rối loạn tiêu hóa, vàng da hoặc khi những kết quả xét nghiệm chức năng gan biến đổi.

Giống như các loại thuốc giảm đau khác, người không có chuyên môn về y, dược không tự động mua thuốc giảm đau co thắt cơ trơn để sử dụng. Và trước khi sử dụng (có đơn thuốc của bác sĩ), cần đọc kỹ trước khi sử dụng. Khi thấy có dấu hiệu bất thường, cần ngừng ngay và báo cho bác sĩ biết hoặc đến cơ sở y tế gần nhất để được khám và xử trí kịp thời.

DS. Trần Minh Thành

07/10/2016 | 16:02
Tôi bị Hội chứng viêm ruột kích thích, viêm dạ dày, tá tràng và HP. Đã uống đủ 14 ngày trị HP, nay vẫn còn đi chảy. Dùng thuốc Tây 3 tháng, dùng thuốc Bắc 8...

28/06/2016 | 15:31
Thưa bác sĩ, con tôi bị đi ngoài gần 2 tuần rôi. Phân nhầy, nhiều bọt, chua, hậu môn của cháu đỏ. Tôi cho cháu đến viện nhi TW khám bs có cho men vi sinh, kháng sinh, và kém....

22/06/2016 | 14:43
Thưa bác sĩ, cháu hiện nay 34 tuổi , có triệu chứng táo bón đôi khi đi phân lỏng, thỉnh thoảng phân có chất nhày trắng, rất hay bị đầy hơi, khó tiêu, bị đau bụng khi đi đại...

20/05/2016 | 09:35
Thưa Bác sỹ! Mỗi ngày cháu đi ngoài2-3 lần, phân nát, phân sống, không tiêu hóa được rau, thỉnhthoảng đau ít vùng dưới rốn, cháu bị hơn 1 năm nay và bị hôi miệng...

20/05/2016 | 09:33
Em bị viêm trực tràng, bác sỹ cho em hỏi em uống đại tràng hoàn P/H có khỏi được không ạ? Em đã đi nội soi rồi uống thuốc khỏi tầm 4 tháng hay 5 tháng lại bị. Cám ơn bác sỹ!

Hotline
Bảng quảng cáo
Bảng quảng cáo